Przyczyny i czynniki ryzyka porodu przedwczesnego

Poród przedwczesny to zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia, przedwczesne zakończenie ciąży w okresie między 23 a 37 tygodniem jej trwania.

Przyczyny występowania porodów przedwczesnych są zróżnicowane, możemy jednak wyróżnić kilka czynników ryzyka, dzielimy je na społeczne i medyczne.

Pomimo nagromadzenia wielu faktów i powstania nowych teorii w dalszym ciągu nie udało się jednoznacznie ustalić i wyjaśnić przyczyn występowania przedwczesnej czynności skurczowej macicy.
Do najczęściej wymienianych czynników ryzyka wystąpienia porodu przedwczesnego zaliczamy:

  • niski status ekonomiczny – obserwuje się częstsze występowanie porodu przedwczesnego u kobiet z niskim wykształceniem, pracujących ciężko fizycznie, źle i słabo odżywionych w czasie poczęcia i ciąży, nadużywających alkoholu.
  • wiek – częstsze występowanie porodu przedwczesnego stwierdzono zarówno w młodym wieku, poniżej 16. roku życia, jak i w grupie kobiet po 30. roku życia, o ile jest to pierwsza ciąża.
  • obciążony wywiad położniczy (poród przedwczesny w przeszłości, martwe urodzenia, przebyte poronienia),
  • praca – ciężka praca fizyczna lub taka, która naraża pacjentkę na stres
  • używki – palenie papierosów, używanie narkotyków, oprócz tego, że wpływają na masę urodzeniową noworodka, zwiększają możliwość wystąpienia porodu przedwczesnego.
  • niewydolność cieśniowo-szyjkowa, nieprawidłowości w obrębie dróg rodnych, wady rozwojowe macicy,
  • Niektóre schorzenia ciężarnej:

– zakażenie nerek,
– inne infekcje np. zapalenie płuc, wyrostka robaczkowego, górnych dróg oddechowych,
– niedokrwistość,
– nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, choroby i wady serca,
– stan przedrzucawkowy i rzucawka,
– infekcja wewnątrzmaciczna,

  • ciąża mnoga, wielowodzie,
  • wady płodu,
  • łożysko przodujące, przedwczesne odklejenie łożyska,
  • przedwczesne pęknięcie błon płodowych,
  • operacje w jamie brzusznej podczas ciąży

Rozpoznanie początku porodu przedwczesnego często jest bardzo trudne, ponieważ ciężko jednoznacznie rozpoznać objawy. Powszechnie przyjmuje się jednak, że poród przedwczesny rozpoczął się, gdy:

  • występują 2-3 skurcze na godzinę
  • badaniem ginekologicznym (lub USG) stwierdza się skracanie części pochwowej a następnie rozwieranie ujścia szyjki macicy często połączone z krwawieniem.
  • pęknięcie pęcherza płodowego i odpłynięcie płynu owodniowego świadczy o rozpoczętym porodzie.

Każda ciężarna z rozpoczętym porodem przedwczesnym powinna jak najszybciej znaleźć się na oddziale patologii ciąży.