Metoda V.Vojty

Razem z NDT Bobath jest wiodącą metodą rehabilitacji dzieci. Została opracowana i rozwinięta przez prof. Vaclava Vojte w latach 50. Zaobserwował on, że stymulacji pewnych punktów na ciele (zwanych strefami wyzwolenia), w specjalnych pozycjach towarzyszy reakcja ruchowa całego ciała. Odkrył on również, że składowe wyzwolonego ruchu są wykorzystywane w każdym aspekcie ludzkiej lokomocji. Stymulacja strefami wyzwolenia pobudza również mięśnie zaangażowane między innymi w mimikę twarzy, ruchy gałek ocznych, połykanie, oddychanie, a także w funkcje pęcherza.

Metoda Vojty to inaczej aktywacja bez treningu – w metodzie Vojty nie trenuje się poszczególnych funkcji jak chwytanie, raczkowanie, chodzenie, ale przygotowuje się bazę wzorców ruchowych. Pacjent samoistnie korzysta z tych wzorców adekwatnie do rozwoju psychicznego.

Ćwiczenia metodą Vojty są wykonywane głownie w pozycji na plecach i na boku (odruchowy obrót), na brzuchu (odruchowe pełzanie) oraz w różnych modyfikacjach tych pozycji. Ćwiczenia są wykonywane na specjalnych stołach( przypominających większe stoły do masażu), podłoże nie może być za miękkie, ani za twarde. Pacjenci są do ćwiczeń rozebrani nawet z pieluchy, a ucisk na strefy wyzwolenia (punktowy i odpowiednio ukierunkowany) aplikowany jest głównie kciukiem, aczkolwiek nie tylko.

W odróżnieniu od wyżej opisanej metody, ćwiczenia pokazane i przećwiczone przez wykwalifikowanego terapeutę, wykonuje rodzic bądź opiekun dziecka. Wymaga to ze strony osoby ćwiczącej na co dzień sporo samodyscypliny, gdyż ćwiczenia z reguły wykonuje się 4 razy dziennie, jednakże zależy to od stanu pacjenta i zaleceń terapeuty. Trzeba tu zaznaczyć, że tak jak w przypadku  metody NDT Bobath jedną z kluczowych rzeczy jest systematyczność ćwiczeń.

Terapeutyczna metoda Vojty działa u pacjenta szczególnie w następujących obszarach:

  • mięśnie szkieletowe – kręgosłup uzyskuje możliwość prostowania i rotacji między kręgami oraz staje się bardziej ruchomy.
  • Głowa może poruszać się swobodniej.
  • Dochodzi do centrowania w stawach. Widoczne jest to głównie w stawach kulistych biodrowym i ramiennym. W ten sposób stopniowej korekcie ulegają wady ortopedyczne.
  • Ręce i stopy. Potrafią lepiej chwytać i o wiele bardziej precyzyjnie manipulować.

Obszar ustno-twarzowy – ruchy ssania, połykania i plucia stają się łatwiejsze.

  • Oczy mogą poruszać się w kierunku obiektu niezależnie od ruchów głowy.
  • Głos staje się mocniejszy i głośniejszy.
  • Mówienie jest łatwiejsze a artykulacja wyraźniejsza.
  • Oddech – klatka piersiowa powiększa się. – Oddech staje się głębszy i bardziej regularny.
  • Wegetatywny układ nerwowy – skóra jest lepiej ukrwiona.
  • Poprawia się rytm spania i czuwania.
  • Aktywizują się regulujące funkcje działania jelit i pęcherza moczowego.
  • Percepcja – poprawiają się reakcje równoważne.
  • Poprawie ulega orientacja przestrzenna.
  • Odczucie zimna, ciepła, dotyku (odróżnienie bodźca klującego od tępego) są silniejsze, względnie dokładniejsze.
  • Czucie własnego ciała staje się bardziej jednoznaczne.
  • Udoskonala się rozpoznawanie form i struktur wyłącznie za pomocą dotyku
  • Wydłuża się czas koncentracji uwagi, która staje się bardziej podzielna.
  • Psychika – pacjent staje się bardziej zrównoważony, zadowolony i jest bardziej odporny emocjonalnie.

Terapii Vojty nie należy stosować:

  • w trakcie ostrych chorób zapalnych z towarzyszącą gorączką
  • przy łamliwości kości
  • w niektórych chorobach serca i mięśni
  • w ciąży

mgr fizjoterapii Tomasz Rother

Zobacz także: Lista terapeutów metody V.Vojty