Integracja Sensoryczna

Integracja sensoryczna oznacza, że wszystkie wrażenia zmysłowe zostają zebrane w jedną całość.

Zmysły podstawowe dla integracji sensorycznej (dotyk, równowaga oraz czucie ciała) mają zasadnicze znaczenie w naszym codziennym funkcjonowaniu. Ich dobre zintegrowanie jest podstawą optymalnego rozwoju i działania pozostałych wszystkich wyższych zmysłów i umiejętności. Należą do nich na przykład: wzrok, słuch, mowa, umiejętność chodzenia oraz zdolność wykonywania precyzyjnych czynności, jak malowanie, pisanie.
Jeśli doświadczenia dziecka w odbiorze i przetwarzaniu bodźców płynących ze zmysłów podstawowych są złe lub niepełne, to nie jest ono w stanie nauczyć się złożonych czynności, takich jak czytanie lub pisanie, i opanowanie ich sprawia mu ogromne trudności. Dziecko potrzebuje siedmiu – ośmiu lat doświadczeń, na które składają się ruch, poznawanie otoczenia i własne działanie. Tworzą one podstawę jego rozwoju intelektualnego, osobowościowego i społecznego. Tylko przez własne aktywne i różnorodne działania dziecko uczy się rozumieć otoczenie.

Termin integracja sensoryczna precyzyjniej określa procesy percepcji zmysłowej wrażeń docierających do naszego ciała i integrowanych w układzie nerwowym tak, by mogły być użyte do powstania odpowiednich reakcji.

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu któregoś z układów sensorycznych mogą skutkować następującymi zaburzeniami:

  • nieprawidłowym napięciem mięśniowym
  • problemami z koncentracją uwagi
  • zbyt dużą ruchliwością
  • niezgrabnością ruchową
  • problemami z opanowaniem nowych umiejętności ruchowych takich jak jazda na rowerze
  • problemami w czynnościach precyzyjnych takich jak pisanie, cięcie, rysowanie, nawlekanie
  • problemami z opanowaniem umiejętności czytania i pisania
  • nadwrażliwością na dotyk manifestującą się unikaniem niektórych ubrań, zabaw w piasku, zabaw plasteliną
  • unikaniem huśtawek, zjeżdżalni, karuzeli lub nadmiernym poszukiwaniem tego typu zabaw
  • unikaniem miejsc zatłoczonych
  • nadwrażliwością na hałas
  • unikaniem niektórych smaków
  • unikaniem obcinania włosów, paznokci
  • nadwrażliwością na światło

Najintensywniejsza integracja czynności zmysłowo-ruchowych obserwowana jest od urodzenia do końca okresu przedszkolnego.
Gdy podejrzewamy dziecko, że ma zaburzoną integrację sensoryczną powinno być zdiagnozowane przez wykwalifikowanego terapeutę oraz przejść terapię. Podczas zajęć SI dziecko wykonuję różnorodne ćwiczenia, które angażują jego całe ciało oraz układy zmysłów. Zajęcia te odbywają się w odpowiedniej sali przeznaczonej do terapii SI, podczas której wykorzystuje się odpowiedni sprzęt i pomoce wspierające rozwój ruchowy dziecka oraz jego funkcjonowanie w różnych sferach.

TERAPIA SI POMAGA DZIECIOM , które:

  • mają problemy ruchowe- słaba koordynacja ruchowa, problemy z równowagą czy opóźniony rozwój ruchowy
  • mają problemy z uczeniem się lub nie lubią się uczyć- kłopoty z zapamiętywaniem, czytaniem, pisaniem, ortografią, wydaje się że dziecko jest ,,leniwe”, ma niską samoocenę i motywację
  • są nadmiernie ruchliwe- mają problemy z koncentracją uwagi
  • cierpią na ADHD- nadpobudliwość psychoruchowa
  • są zbyt spokojne- powoli wykonują codzienne czynności
  • są nadwrażliwe lub zbyt mało wrażliwe na różnorodne bodźce- wzrokowe, słuchowe, dotykowe…
  • są nadwrażliwe na ruch- choroba lokomocyjna czy negatywne reakcje na ruch
  • mają problemy w mówieniu- niewyraźna mowa czy opóźniony jej rozwój.
  • mają zaburzenia autystyczne
  • są dziećmi z grupy ryzyka (zagrożona ciąża, obciążenia okołoporodowe, cesarskie cięcie, wcześniactwo, czynniki dziedziczne) jako działanie profilaktyczne, które podjęte we wczesnym okresie rozwoju dziecka zmniejsza lub eliminuje ryzyko wystąpienia zaburzeń integracji sensorycznej

WSKAŹNIKI ZABURZEŃ (źródło: www.integra.zgora.pl)

Wskaźniki zaburzeń u niemowląt i małych dzieci:

  • Ma trudności z jedzeniem (trudności ze ssaniem, gryzieniem, preferowanie ograniczonych typów pokarmów)
  • Ma trudności ze spaniem (trudności w zasypianiu, częste wybudzenia w nocy i kłopoty z ponownym zaśnięciem)
  • Dziecko jest bardzo poirytowane przy zmianie ubrania, wydaje się mu być niewygodnie w określonych typach ubrań
  • Nie lubi być przytulane, odpycha się od osoby, która go trzyma w ramionach
  • Jest nadmiernie aktywne, wciąż w ruchu lub też jest letargiczne, ospałe
  • Występują opóźnienia w rozwoju w zakresie „kamieni milowych” : dziecko późno siada, późno raczkuje (lub pomija ten etap), późno stawia pierwsze kroki, późno wypowiada pierwsze słowa lub wypowiada całe zdania pomijając okres gaworzenia, wokalizacji
  • Unika manipulacji zabawkami/przedmiotami zwłaszcza tymi, które wymagają zręczności
  • Mało wyraźna reakcja na ból, opóźniona reakcja na ból
  • Nie umie się samo uspokoić np. poprzez ssanie smoczka, patrzenie na zabawkę, słuchanie głosu opiekuna

Wskaźniki zaburzeń u dzieci w wieku przedszkolnym:

  • Trudności z opanowaniem treningu czystości
  • Potyka się, obija o przedmioty, ma słabą równowagę, jest niezgrabne ruchowo
  • Nie zwraca uwagi na skaleczenia
  • Jest nadwrażliwe na hałas (często zatyka uszy, samo hałasuje – mruczy, śpiewa pod nosem), nadwrażliwe na pewne zapachy,
  • Nie lubi być przytulane, nie lubi pewnych typów ubrań, narzeka na metki,
  • Bardzo źle znosi mycie głowy, mycie twarzy
  • Ma kłopoty z nauką jazdy na rowerze
  • Unikanie nowych zabaw ruchowych
  • Jest nadmiernie aktywne, wciąż w ruchu lub też jest letargiczne, ospałe
  • Ma trudności z opanowaniem lub unika czynności takich jak: zapinanie ubrań, zdejmowanie butów, wiązanie butów, rysowanie, wycinanie
  • Szybko przechodzi od płaczu do śmiechu, ma nagłe wybuchy złości
  • Opóźnienia w rozwoju mowy, kłopoty z artykulacją, trudno zrozumieć, co dziecko mówi
  • Dziecko ma trudności ze zrozumieniem poleceń
  • Dziecku trudno skupić się na jednej czynności

Wskaźniki zaburzeń dzieci w wieku szkolnym:

  • Jest nadwrażliwe na hałas (często zatyka uszy, samo hałasuje – mruczy, śpiewa pod nosem), nadwrażliwe na pewne zapachy,
  • Nie lubi być przytulane, nie lubi pewnych typów ubrań, narzeka na metki,
  • Dziecko nie może usiedzieć w miejscu, jest wciąż w ruchu, wierci się w ławce, wstaje podczas lekcji lub też dziecko jest ospałe, prowadzi siedzący tryb życia
  • Dziecko ma trudności z czytaniem zwłaszcza na głos
  • Dziecko ma kłopoty z pisaniem, pisze wolno, nie mieści się w liniach, nieprawidłowo trzyma długopis
  • Dziecko wolno wykonuje zadania, jest prawie zawsze ostatnie
  • Dziecko jest niezdarne, często potyka się
  • Przyjmuje nieprawidłową postawę przy biurku
  • Myli słowa dźwiękowo podobne
  • Mowa dziecka jest niewyraźna, występuje nieprawidłowa artykulacja
  • Dziecko ma trudności z koncentracją uwagi